Từ ngày 20/7/2026, cá nhân và đơn vị sở hữu Flycam/Drone bắt buộc phải làm thủ tục đăng ký để được cấp mã định danh duy nhất và gắn thiết bị theo dõi hoạt động bay. Bài viết này Huy Hoàng Digitalsẽ tổng hợp về đối tượng áp dụng, điều kiện pháp lý, cơ quan tiếp nhận và cách đăng ký mã định danh cho Drone và Flycam theo quy định mới.
Quy định mới trong Thông tư 78/2026/TT-BCA (hiệu lực từ 20/7/2026)
Theo Thông tư 78/2026/TT-BCA của Bộ Công an chính thức có hiệu lực kể từ ngày 20/7/2026, toàn bộ phương tiện bay không người lái thuộc phạm vi quản lý bắt buộc phải hoàn thành đăng ký hành chính để được cấp mã số nhận diện cá biệt.
Những quy định mới mà người dùng cần lưu ý:
- Bắt buộc đăng ký trước khi đưa vào vận hành: Kể từ thời điểm 20/7/2026, tất cả các dòng Flycam và Drone thuộc danh mục quản lý sẽ không được phép cất cánh nếu chưa hoàn thiện quy trình đăng ký chính thức. Điều khoản bắt buộc này nhằm mục tiêu đảm bảo mọi thiết bị lưu thông trên không trung đều có dữ liệu quản lý minh bạch.
- Cấp mã định danh theo chuẩn cấu trúc chung: Mã số định danh được thiết lập theo quy chuẩn đồng bộ trên toàn quốc, chứa đựng các thông tin mã hóa về đơn vị hành chính đăng ký, chủng loại thiết bị, dãy số đăng ký theo thứ tự và nhóm chủ sở hữu. Cấu trúc này giúp quá trình tra cứu, kiểm soát dữ liệu trở nên nhanh chóng hơn.
- Tích hợp thiết bị theo dõi vận hành bay: Bên cạnh việc cấp mã số định danh, các thiết bị Flycam và Drone bắt buộc phải lắp đặt thêm thiết bị phục vụ quản lý bay. Phương tiện này có thể tồn tại dưới dạng tem điện tử mã hóa hoặc thiết bị vi mạch tích hợp dữ liệu nhằm hỗ trợ cơ quan chức năng nhận diện trong suốt quá trình thiết bị hoạt động.
- Phân cấp hệ thống cơ quan tiếp nhận: Hầu hết hồ sơ thủ tục của người dân và đơn vị doanh nghiệp sẽ do cơ quan Công an cấp tỉnh chịu trách nhiệm tiếp nhận, xử lý. Đối với một số khu vực cụ thể, Công an cấp xã cũng có thể được ủy quyền thực hiện đăng ký ban đầu cho các dòng Drone và Flycam có khối lượng cất cánh tối đa dưới 2 kg nếu bảo đảm các tiêu chuẩn theo quy định.
Ai phải thực hiện đăng ký mã định danh cho Drone và Flycam?
Thủ tục cấp mã định danh áp dụng bắt buộc đối với toàn bộ các nhóm đối tượng sở hữu phương tiện bay thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công an, bao gồm:
- Cá nhân, tổ chức Việt Nam: Mọi công dân, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, cơ quan đoàn thể sở hữu flycam hoặc drone dùng cho mục đích cá nhân, thương mại, khảo sát hay truyền thông.
- Cá nhân, tổ chức nước ngoài: Doanh nghiệp quốc tế được cấp phép hoạt động tại Việt Nam hoặc cá nhân người nước ngoài đang cư trú hợp pháp (thường trú, tạm trú) có sở hữu và sử dụng thiết bị bay không người lái.
- Phương tiện thuộc Bộ Công an: Các dòng flycam/drone phục vụ nhiệm vụ nghiệp vụ do Bộ Công an quản lý cũng phải đăng ký theo quy trình và tiêu chí nội bộ chuyên ngành.
Lưu ý: Các phương tiện bay không người lái do Bộ Quốc phòng quản lý sẽ tuân thủ theo các quy định pháp luật chuyên ngành riêng, không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này.
Điều kiện để được cấp mã định danh Flycam/Drone từ 20/7/2026
Để bộ hồ sơ được tiếp nhận và thẩm định thành công, chủ sở hữu cùng thiết bị bay phải đáp ứng trọn vẹn các điều kiện pháp lý sau:
- Minh bạch về nguồn gốc xuất xứ: Phương tiện bắt buộc phải có đầy đủ chứng từ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp như hóa đơn GTGT mua hàng, tờ khai hải quan thông quan nhập khẩu, hợp đồng mua bán/chuyển nhượng/tặng cho có xác nhận pháp lý.
- Đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật an toàn: Thiết bị phải giữ nguyên bản thông số, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật theo quy định hiện hành, không bị tự ý cải tạo kết cấu gây mất an toàn bay.
- Không trong thời gian chấp hành xử phạt vi phạm: Chủ sở hữu và phương tiện không thuộc trường hợp đang dính các chế tài xử lý vi phạm hành chính liên quan đến hoạt động bay chưa giải quyết dứt điểm.
- Đủ điều kiện pháp lý đối với chủ thể nước ngoài: Người nước ngoài phải có thẻ thường trú/tạm trú hoặc giấy phép hoạt động hợp pháp còn hiệu lực trên lãnh thổ Việt Nam.
Cấu trúc chuẩn của mã định danh Drone/Flycam
Theo quy định, mã định danh cấp cho từng thiết bị là một chuỗi ký tự chuẩn hóa được thiết lập theo công thức:
AB - X - N1N2N3N4 - CD
Chi tiết ý nghĩa từng thành tố trong mã số định danh bao gồm:
- AB (Mã địa phương): 02 ký tự đầu tiên đại diện cho mã tỉnh hoặc thành phố trực thuộc trung ương nơi chủ sở hữu đăng ký phương tiện.
- X (Phân loại động cơ): 01 ký tự dùng để phân biệt đặc tính kỹ thuật. Quy định ghi chữ C đối với phương tiện có gắn động cơ và chữ K đối với phương tiện không có động cơ.
- N1N2N3N4 (Số thứ tự định danh): Dãy 04 chữ số tự nhiên chạy từ 0001 đến 9999, tạo nên mã số nhận diện duy nhất cho từng flycam, tránh trùng lặp dữ liệu trên hệ thống.
- CD (Nhóm đối tượng sở hữu): 02 ký tự cuối thể hiện tư cách chủ sở hữu. Ký hiệu TN áp dụng cho cá nhân, tổ chức Trong nước; ký hiệu NN áp dụng cho cá nhân, tổ chức Nước ngoài.
Hồ sơ đăng ký mã định danh cho Drone và Flycam
Người đăng ký cần chủ động chuẩn bị đầy đủ một bộ hồ sơ hành chính bao gồm các văn bản sau:
Giấy khai đăng ký phương tiện bay: Sử dụng Mẫu số 01 (ban hành kèm Thông tư 78/2026/TT-BCA), điền đầy đủ và chính xác toàn bộ thông tin cá nhân/tổ chức cùng thông số thiết bị.
Giấy tờ xác minh nhân thân / Pháp lý chủ thể:
- Cá nhân: Bản sao Căn cước công dân, Căn cước điện tử (VNeID) hoặc Hộ chiếu còn giá trị sử dụng.
- Tổ chức/Doanh nghiệp: Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy phép thành lập hoặc quyết định hoạt động.
Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu thiết bị: Hóa đơn tài chính, chứng từ hải quan nhập khẩu, hợp đồng mua bán, chuyển nhượng hoặc giấy tờ cho/tặng hợp pháp.
Tài liệu kỹ thuật & Hình ảnh thực tế:
- Bản thuyết minh thông số kỹ thuật (Model, nhãn hiệu, trọng lượng cất cánh tối đa MTOW, dải tần số vô tuyến).
- Ảnh chụp thực tế toàn bộ flycam và ảnh chụp cận cảnh mã số serial (số xuất xưởng) in trên thân máy/khung máy.
Quy trình các bước đăng ký mã định danh cho Drone và Flycam
Quy trình thực hiện thủ tục cấp mã nhận diện cho phương tiện bay không người lái được tối ưu hóa nhằm tạo thuận lợi cho người dân. Dưới đây là các bước thực hiện sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và nhanh chóng hoàn tất hồ sơ:
Mẫu giấy đăng ký
Để thực hiện thủ tục khai báo hành chính, chủ sở hữu phương tiện bắt buộc phải kê khai thông tin theo Mẫu số 01 - Giấy khai đăng ký phương tiện bay theo Thông tư 78/2026/TT-BCA và Nghị Định 288/2025/NĐ-CP quy định về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác.
Nội dung trong mẫu giấy khai bao gồm:
TẢI TRỰC TUYẾN TẠI THƯ VIỆN PHÁP LUẬT
Các bước đăng ký
- Bước 1: Chủ sở hữu hoàn thiện đầy đủ Mẫu số 01 cùng các tài liệu đính kèm (chứng từ mua bán, giấy tờ nhân thân, ảnh chụp thực tế thể hiện rõ số serial). Lựa chọn nộp trực tiếp tại cơ quan Công an có thẩm quyền hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an.
- Bước 2: Cơ quan chuyên môn rà soát tính hợp lệ của các văn bản. Nếu hồ sơ đạt yêu cầu, hệ thống sẽ gửi mã hồ sơ tự động và thông báo lịch hẹn mang thiết bị đến trụ sở đối chiếu.
- Bước 3: Chủ phương tiện mang flycam/drone đến theo lịch hẹn. Cán bộ thụ lý trực tiếp kiểm tra số khung, số máy, mã serial và các thông số kỹ thuật thực tế so với bản kê khai.
- Bước 4: Sau khi đối chiếu thực tế trùng khớp, cơ quan chức năng cấp mã định danh cá biệt, ghi nhận vào hệ thống quản lý quốc gia và cấp Giấy chứng nhận đăng ký phương tiện bay.
- Bước 5: Chủ sở hữu phối hợp dán tem điện tử nhận diện hoặc lắp đặt vi mạch giám sát hành trình lên thiết bị để hoàn tất điều kiện cất cánh hợp pháp.
Cơ quan nào có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ?
Thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết thủ tục đăng ký được phân cấp cụ thể tùy theo nhóm đối tượng và đặc tính của phương tiện:
- Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao: Trực tiếp tiếp nhận hồ sơ đăng ký đối với các trường hợp đặc thù gồm: Phương tiện của các đơn vị thuộc lực lượng Công an; phương tiện của cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự nước ngoài; các trường hợp đăng ký tạm thời hoặc thiết bị thuộc thẩm quyền xử lý đặc biệt.
- Công an cấp tỉnh (Phòng An ninh mạng & Phòng chống tội phạm công nghệ cao / Phòng Cảnh sát giao thông): Là cơ quan chủ trì tiếp nhận và giải quyết phần lớn hồ sơ đăng ký của các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và cá nhân công dân Việt Nam hoặc người nước ngoài cư trú trên địa bàn tỉnh/thành phố.
- Công an cấp xã: Đối với các địa phương đã bảo đảm đầy đủ điều kiện về hạ tầng công nghệ và nhân lực, Công an cấp xã được phân cấp tiếp nhận hồ sơ đăng ký lần đầu cho các dòng drone, flycam nhỏ gọn có trọng lượng cất cánh tối đa dưới 2 kg, giúp tối giản thời gian đi lại cho người dân.
Việc chủ động hoàn tất thủ tục đăng ký mã định danh cho drone và flycam là trách nhiệm và nghĩa vụ của mỗi chủ sở hữu phương tiện. Tuân thủ đúng quy trình không chỉ giúp bạn yên tâm vận hành thiết bị, tránh các khung xử phạt hành chính đắt đỏ mà còn góp phần bảo đảm trật tự an toàn cho không gian hàng không quốc gia.
Nguồn tham khảo: Thông tin về mẫu biểu và quy định đăng ký phương tiện bay được tổng hợp chi tiết tại Thư Viện Pháp Luật.
